Zaburzenia odżywiania

Anoreksja i bulimia to zaburzenia odżywiania. Często pierwsze objawy są trudne do zauważenia, jednak zaburzenia te muszą być leczone. Jeżeli nie zostanie podjęta terapia, anoreksja może doprowadzić nawet do śmierci.

Anoreksja

W anoreksji najczęstsze objawy to: wychudzenie – postępujący zanik tkanek ciała, sucha, łuszcząca się skóra, zasinienie dłoni i stóp, obrzęki dłoni, stóp i twarzy, owłosienie typu lanugo i płodowe, kruche, łamliwe włosy na głowie, wypadanie włosów w dole pachowym i na wzgórku łonowym. Wystąpić może także zwolnienie akcji serca – zastoinowa niewydolność krążenia, niedokrwistość, obniżone ciśnienie krwi, zwolnienie oddechów, zanik miesiączkowania, nietolerancja chłodu – paniczny lęk przed zimnem, wzdęcia, zaparcia, osteoporoza.

Najczęstsze objawy psychiczne to spowolnienie psychoruchowe, potrzeba izolacji, nadwrażliwość na bodźce, powrót do dziecięcych zachowań.

Kryteria diagnostyczne anoreksji

Jadłowstręt psychiczny diagnozuje się wtedy, gdy występują wszystkie 4 wymienione niżej objawy (u dzieci 5 objawów):

  • spadek masy ciała (lub u dzieci – brak przyrostu wagi), prowadzący do wagi ciała co najmniej 15% poniżej prawidłowej lub oczekiwanej w stosunku do wieku i wzrostu (indeks wagi ciała wynosi poniżej 17,5 kg/m2);
  • spadek wagi jest narzucony przez samego chorego przez unikanie tuczącego pożywienia oraz za pomocą jednej z następujących czynności: prowokowanie wymiotów, przeczyszczanie, wyczerpujące ćwiczenia fizyczne, stosowanie leków tłumiących łaknienie lub środków moczopędnych;
  • ocenianie siebie jako osoby otyłej oraz strach przed przytyciem prowadzą do narzucania sobie niskiego progu wagi ciała; obawa przed otyłością występuje w formie natrętnej myśli nadwartościowej;
  • zaburzenia endokrynne, przejawiające się u kobiet zanikiem miesiączkowania, a u mężczyzn utratą zainteresowań seksualnych i potencji (wyjątkiem jest krwawienie z dróg rodnych u kobiet stosujących substytucyjne leczenie hormonalne, najczęściej w postaci przyjmowania tabletek antykoncepcyjnych); stwierdza się również wzrost poziomu hormonu wzrostu i kortyzolu oraz zmiany metabolizmu hormonu tarczycy i zaburzenia wydzielania insuliny.

Terapia anoreksji

Poziom BMI w granicach 10–12 stanowi stan zagrożenia życia. Jest to bezwzględne wskazanie do hospitalizacji i skupienia się na stanie somatycznym pacjentki, włączając elementy pomocy psychologicznej.

Podstawową formą leczenia jest psychoterapia. Optymalne jest połączenie terapii indywidualnej, grupowej i rodzinnej. Jest to jednak niezmiernie trudne do realizacji w rzeczywistości, warto więc rozpocząć od psychoterapii indywidualnej.

Bulimia

W bulimii najczęstsze objawy to: wysuszona skóra, obrzęk tkanki podskórnej, obrzęki miejscowe lub uogólnione, zapalne obrzęki ślinianek przyusznych, uszkodzenie śluzówki przełyku i żołądka, nadżerki tylnej ściany gardła, choroby dziąseł, ubytki szkliwa zębów, owrzodzenie grzbietowej powierzchni dłoni, rozdęcie brzucha, porażenna niedrożność jelit, duszności, zaburzenia rytmu serca. Dochodzi także do zmiany zapisu EKG (bradykardia/tachykardia zatokowa, zaburzenia przewodnictwa, obniżony woltaż załamka P i zespołu QRS, zaburzenia okresu repolaryzacji, przedwczesne pobudzenia ektopowe), postępująca niewydolność krążenia, uszkodzenie organiczne ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego, nasilone pragnienie, zwiększone wydalanie moczu, napady drgawek i skurczów mięśniowych.

Najczęstsze objawy psychiczne to depresje i naprzemienne okresy euforii, spowolnienie psychoruchowe, deficyt odporności emocjonalnej, deficyt kontroli impulsów. Wystąpić mogą także nałogi (alkoholizm, narkomania, seksoholizm, pracoholizm).

Kryteria diagnostyczne bulimii

  • występowanie nawracających epizodów przejadania się w krótkim czasie (przynajmniej 2 razy tygodniowo w ciągu 3 miesięcy),
  • utrzymywanie się uporczywej koncentracji na jedzeniu, poczucia przymusu jedzenia,
  • próby przeciwdziałania tyciu przez prowokowanie wymiotów, stosowanie środków przeczyszczających, głodówek, leków zmniejszających łaknienie, moczopędnych, preparatów hormonalnych,
  • nieracjonalne ocenianie siebie jako osoby otyłej, strach przed przytyciem, spadek masy ciała (nie zawsze występujący).

Terapia bulimii

Większość pacjentów może być leczona w warunkach ambulatoryjnych, w poradniach zdrowia psychicznego, ośrodkach psychoterapeutycznych lub w oddziałach dziennych.

Hospitalizacja jest konieczna tylko w przypadkach poważnych powikłań somatycznych, przy zupełnej utracie kontroli nad jedzeniem. Niezbędna jest także w przypadku nasilonej depresji i próby samobójczej.

Podstawową formą leczenia jest psychoterapia – warto rozpocząć od psychoterapii indywidualnej.

Psychoterapeuta Donata Kurpas

Szkolenie w zakresie psychoterapii

2006 – ukończone studia podyplomowe Podstawy Psychoterapii – pierwsza część 4-letniego kształcenia; Uniwersytet Jagielloński, Medyczne Centrum Kształcenia Podyplomowego Uniwersytetu Jagiellońskiego
od 2007 – członek Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego, Sekcji Psychoterapii
2008 – ukończone studia podyplomowe Szczegółowe Problemy Psychoterapii – druga część 4- letniego kształcenia; Uniwersytet Jagielloński, Medyczne Centrum Kształcenia Podyplomowego Uniwersytetu Jagiellońskiego

Doświadczenie kliniczne
2005-2008 – psychoterapia treningowa w ramach grupy self (125 godzin) – Ewa Niezgoda, Kraków
od 2007 – gabinet psychoterapii indywidualnej i grupowej: pacjenci z zaburzeniami lękowymi i/lub depresyjnymi, z zaburzeniami odżywiania, terapia par.
2008 – zgrupowanie treningowe (60 godzin) – w ramach szkolenia z zakresu psychoterapii
2008 – trening interpersonalny (40 godzin) – Halina Nałęcz-Nieniewska, Warszawa
2008-2010 – psychoterapia treningowa indywidualna (98 sesji) – Katarzyna Ćwirko-Kusztan, Wrocław
2016 – staż na Oddziale Dziennym Leczenia Nerwic Kliniki Psychiatrii Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu (240 godzin)
2018 – staż na Oddziale Dziennym Psychiatrycznym (Feniks – Sosnowiec) – psychoterapia grupowa zaburzeń psychotycznych i afektywnych (120 godzin)

Close Menu